سید مرتضی نبوی: نهضت امام خمینی(ره) امتداد تاریخی عاشورا و تجلی دوباره امر به معروف در عصر معاصر است
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی، سید مرتضی نبوی، پیشکسوت انقلاب اسلامی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، در نشست «عاشورا در منظومه فکری امام خمینی(قدس سره الشریف)؛ در امتداد مکتب حسینی» که به همت پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی برگزار شد، با اشاره به جایگاه بیبدیل عاشورا در تداوم مسیر هدایت الهی، اظهار داشت: اگر انسان بخواهد شکر نعمتهای بزرگی همچون اسلام، قرآن، عاشورا و مکتب انتظار را به جا آورد، هرگز قادر نخواهد بود حق این نعمتها را ادا کند.
عاشورا؛ تضمین بقای اسلام ناب در طول تاریخ
وی افزود: پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت عصمت و طهارت(ع) بر اساس یک نقشه و راهبرد الهی، مسیر هدایت بشر را به گونهای طراحی کردهاند که مکتب حق، عدالت، حقیقت و آزادیخواهی در طول تاریخ باقی بماند و خاموش نشود.
نبوی با اشاره به حدیث شریف «حسین منی و انا من حسین»، تصریح کرد: امروز به خوبی میتوان دریافت که اگر نهضت عاشورا و قیام امام حسین(ع) رخ نداده بود، اسلام در همان دهههای نخست دچار تحریف میشد. به ویژه زمانی که حکومت به دست بنیامیه، معاویه و سپس یزید افتاد و یزید به صراحت اصل وحی و رسالت را انکار میکرد و گمان داشت که میتواند بساط دین را برچیند.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی امام حسین(ع) بر اساس مأموریت الهی خود قیام کردند و با فداکاری عظیم عاشورا اجازه ندادند اسلام ناب از بین برود. ایشان آگاهانه به استقبال شهادت رفتند تا مکتب مبتنی بر وحی و قرآن برای همه اعصار باقی بماند و به دست حقیقتطلبان و آزادگان جهان برسد.
امام خمینی(ره)؛ بزرگترین احیاگر مکتب عاشورا در عصر معاصر
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه در طول تاریخ شخصیتهای بزرگی با الهام از نهضت عاشورا به انجام رسالت خود پرداختهاند، خاطرنشان کرد: برجستهترین نمونه این جریان در دوران معاصر، حضرت امام خمینی(رضوانالله تعالی علیه) است که نهضت خود را در امتداد مکتب حسینی و قیام عاشورا پایهگذاری کردند.
وی در ادامه با اشاره به ریشههای عاشورایی انقلاب اسلامی گفت: وقتی تاریخ انقلاب اسلامی را مرور میکنیم، مشاهده میشود که آغاز این حرکت بزرگ با نهضت ۱۵ خرداد گره خورده است و خود نهضت ۱۵ خرداد نیز ارتباطی مستقیم با فرهنگ عاشورا دارد.
حمله به فیضیه؛ آغاز رویارویی آشکار نهضت اسلامی با رژیم پهلوی
نبوی افزود: در دوم فروردین سال ۱۳۴۲، مصادف با سالروز شهادت امام صادق(ع)، رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه حمله کرد و جمعی از طلاب را به شهادت رساند. این حادثه در حقیقت حمله به تداوم مکتب اهلبیت(ع) بود. حضرت امام خمینی(ره) نیز پس از رحلت آیتالله العظمی بروجردی، رهبری جریان مبارزه را برعهده گرفتند و به تدریج پرچم مقابله با رژیم را برافراشتند.
این فعال باسابقه انقلاب اسلامی با بیان اینکه رژیم پهلوی پس از رحلت آیتالله بروجردی فرصت را برای اجرای برنامههای ضد دینی مناسب میدید، اظهار داشت: رژیم پهلوی مأموریت داشت برنامههایی را در جهت تضعیف دین و ارزشهای اسلامی دنبال کند و به همین دلیل پس از رحلت مرجعیت بزرگ شیعه، حملات خود را شدت بخشید.
سخنرانی عصر عاشورای ۴۲؛ نقطه آغاز نهضت ۱۵ خرداد
وی ادامه داد: هرچند حادثه فیضیه در دوم فروردین رخ داد، اما حضرت امام برای آغاز مرحله جدید مبارزه تا عاشورای سال ۱۳۴۲ صبر کردند. ایشان در عصر عاشورا، سیزدهم خرداد ۱۳۴۲، در مدرسه فیضیه سخنرانی تاریخی خود را ایراد کردند؛ سخنرانیای که عملاً آغازگر مرحله جدید نهضت اسلامی شد.
نبوی تصریح کرد: پس از آن سخنرانی، حضرت امام دستگیر شدند و در پی این اقدام رژیم، قیام تاریخی ۱۵ خرداد شکل گرفت. در این حرکت عظیم، هیئتهای مذهبی و نیروهای مؤمن و انقلابی، به ویژه هیئتهای مؤتلفه اسلامی، نقش بسیار مهمی ایفا کردند.
وی افزود: براساس شواهد تاریخی، در ساعات اولیه قیام ۱۵ خرداد رژیم پهلوی کاملاً دچار استیصال شده بود و تا حوالی ظهر، فضای عمومی تهران در اختیار مردم انقلابی قرار داشت، اما با ورود گسترده نیروهای نظامی، رژیم توانست موقتاً شرایط را به سود خود تغییر دهد.
نبوی خاطرنشان کرد: البته نهضت متوقف نشد و در قالب جلسات، هیئتها، محافل مذهبی و فعالیتهای زیرزمینی ادامه یافت تا سرانجام به پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ منتهی شد.
پیوند غدیر، عاشورا و انقلاب اسلامی
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با تأکید بر نسبت عمیق میان غدیر، عاشورا و انقلاب اسلامی گفت: عاشورا در حقیقت تبلور عملی مسئله امامت است. در غدیر، مسیر هدایت امت مشخص شد و با معرفی امیرالمؤمنین(ع)، دین به کمال رسید. پس از آن نیز هرگاه اسلام ناب در معرض تهدید قرار گرفته، جریان امامت و ولایت برای حفظ دین وارد میدان شده است.
وی افزود: هنگامی که یزید درصدد برچیدن اساس اسلام برآمد، امام حسین(ع) قیام کردند و در عصر معاصر نیز زمانی که حضرت امام خمینی(ره) احساس کردند رژیم پهلوی در مسیر مقابله با دین حرکت میکند، همان منطق عاشورایی را مبنای اقدام خود قرار دادند.
امر به معروف و نهی از منکر؛ منطق مشترک عاشورا و انقلاب اسلامی
نبوی ادامه داد: امام خمینی(ره) در آن مقطع تاریخی همه علما، مراجع و نیروهای مؤمن را به انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر فراخواندند و معتقد بودند که در چنین شرایطی سکوت جایز نیست و همگان وظیفه دارند برای دفاع از اسلام و ارزشهای دینی به میدان بیایند.
وی با بیان اینکه حرکت امام خمینی(ره) ادامه همان رسالت تاریخی انبیا و اولیای الهی در مقابله با طاغوت بود، اظهار داشت: همه پیامبران الهی مأمور بودند در برابر طاغوت بایستند و جامعه را به سوی توحید هدایت کنند و نهضت امام خمینی(ره) نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است.
سه طاغوت در منظومه مبارزاتی امام خمینی(ره)
پیشکسوت انقلاب اسلامی در پایان با اشاره به نگاه راهبردی بنیانگذار جمهوری اسلامی در مبارزه با نظام سلطه گفت: حضرت امام سه کانون اصلی طاغوت را معرفی میکردند؛ نخست رژیم شاهنشاهی به عنوان طاغوت داخلی، دوم رژیم صهیونیستی به عنوان عامل اصلی بسیاری از بحرانهای منطقه و سوم آمریکا به عنوان رأس نظام سلطه جهانی.
وی خاطرنشان کرد: نکته قابل توجه این است که امام خمینی(ره) در فضای دوقطبی جهان نیز آمریکا را منشأ اصلی بسیاری از ظلمها و نابسامانیهای بینالمللی میدانستند و بر همین اساس، مبارزه با این سه کانون را در چارچوب نهضتی تعریف کردند که ریشه در فرهنگ عاشورا، مکتب امامت و رسالت تاریخی انبیا و اولیای الهی داشت.
