تعهد به امام و امت؛ نقض توافق، آغاز پاسخگویی
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی، آزاده محمودیان در یادداشتی با عنوان «تعهد به امام و امت؛ نقض توافق، آغاز پاسخگویی» به یکی از مهمترین ابعاد مغفولمانده تحولات اخیر میپردازد؛ اینکه پس از نقض آشکار توافق از سوی آمریکا، تعهدی که مبنای صدور مجوز رهبری قرار گرفت، چه اقتضائات حقوقی، سیاسی و روایی پیدا میکند و چرا مطالبه پاسخگویی، صرفاً یک مطالبه سیاسی نیست، بلکه ضرورتی برای جلوگیری از تحریف روایت و تکرار خطاهاست. مشروح این یادداشت را در ادامه بخوانید.
در ادامه مشروح این یادداشت را بخوانید:
تعهد به امام و امت؛ نقض توافق، آغاز پاسخگویی
آزاده محمودیان
۱. یکی از قواعد شناختهشده در جنگ روایتها این است که هر عقبنشینی در عرصه روایت، به پیشروی طرف مقابل منجر میشود. این قاعده فقط دربارۀ بازیگران خارجی صادق نیست؛ نیروهای همسو با روایت آمریکایی در داخل نیز از هر خلأ و سکوتی برای گسترش روایت خود بهره میبرند.
۲. رهبر انقلاب در ۲۸ خرداد درباره تفاهم با آمریکا فرمودند: «بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهّدی که رئیسجمهور محترم بهعنوان رئیس شورایعالی امنیّت ملّی از طرف خود و سایر اعضا [...] به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازۀ آن را صادر نمودم.»
۳. اکنون، با توجه به اینکه ـ مشابه تجربههای پیشین و با وجود تذکر مکرر به سابقه روشن بدعهدی آمریکاــ تفاهمنامه به اعتراف خودِ طرف آمریکایی بهطور کامل نقض شده است، موضوع «تعهد رئیسجمهور» وارد مرحلهای تازه میشود. در این وضعیت، مسئله دیگر صرفاً شکست یک توافق نیست؛ بلکه بحث بر سر مسئولیت ناشی از تعهدی است که مبنای صدور مجوز رهبری قرار گرفتهاست.
۴. تعهد، رابطهای دوسویه است و همواره با مسئولیت و پاسخگویی همراه است. هنگامی که یک تصمیم بر پایه تعهد یک مقام رسمی اتخاذ میشود، در صورت محقق نشدن موضوع آن تعهد، مطالبۀ پاسخگویی به یک حق عمومی تبدیل میشود. بر همین اساس، اکنون که موضوع تعهد رئیسجمهور محقق نشده، نهادهای مسئول و افکار عمومی، هر یک متناسب با جایگاه خود، وظیفۀ شرعی و قانونیِ پیگیری و مطالبه پاسخگویی را دارند. مجلس، بهعنوان نهاد ناظر بر عملکرد رئیسجمهور، دستگاه قضایی، در چارچوب وظایف قانونی، و مردم، بهعنوان صاحبان حق نظارت عمومی، هر یک در این فرآیند مسئولیت دارند.
۵. در چارچوب جنگ روایتها، سکوت در برابر این مسئله تنها به معنای انفعال نیست، بلکه میتواند به تثبیت روایت رقیب بینجامد. در شرایطی که به جای پذیرش مسئولیت و پاسخگویی دربارۀ نتایج این مسیر خطا، برخی جریانهای داخلی بار دیگر ایدۀ کاهش نقش رهبری در مسئلۀ جنگ و صلح را مطرح میکنند، بیتفاوتیِ نهادها یا جامعه، در عمل میدان را برای پیشروی همان کجروایت فراهم خواهد کرد.
۶. ضرورت پاسخگویی، راهحل اصلی ایجاد بازدارندگی از تکرار خطاست. هر اندازه نیروهای اجتماعیِ معتقد به این گفتمان از مطالبۀ پاسخگویی فاصله بگیرند، روایت خطاکاران فرصت بیشتری برای تثبیت پیدا میکند. نتیجه چنین وضعیتی آن است که به جای پاسخگویی دربارۀ تصمیم اشتباه و پیامدهای آن، دامنۀ روایتهای تسلیمخواهانه و عادیسازیِ عقبنشینی، گستردهتر خواهد شد.
پس، مطالبۀ پاسخگویی و یادآوری تعهدِ رئیسجمهور به رهبری، بهعنوان یکی از مقدمات تحقق «کلانروایت خونخواهی و انتقام» از قاتلان رهبر شهید، در این شبها باید مطالبۀ مردم مبعوث در اجتماعات مؤمنانۀ شبانه باشد و بر سردستها بنشیند.
